Hilversum

Als geboren en getogen Hilversumse heb ik een haat-liefde verhouding met deze plaats om uiteenlopende redenen. Stammend uit een omroepnest ligt mijn grootste ergernis tegenwoordig wel bij de huidige generatie televisiemakers, omdat zij niet meer blijken te snappen waar het in wezen prachtige medium voor bedoeld zou moeten zijn: een venster op de wereld om de blik te verruimen, kennis te vergaren en daarmee inzicht te verkrijgen. Beeld en geluid zijn, na de stomme film, onlosmakelijk met elkaar verbonden, dus een mening over de kwaliteit van wat we te zien krijgen gaat eveneens over ons gehoor, als fijngevoelige schakel hoe we het gebodene tot ons nemen.
Beide zintuigen hebben hun eigen tijd nodig om te kunnen focussen, die bij binnenkomst dan samen te ervaren en te verwerken. Dat die puur menselijk biologische feiten geen enkele waarde meer hebben voor programmamakers is even treurig als kwalijk, want het getuigt niet alleen van grote minachting voor de inhoud van de uitzending maar vooral voor de kijk/luisteraar die het moet zien te verteren.

Een recent voorbeeld is de serie “verhuizing naar de stilte” over de Cisterciënzer kloosterorde in Berkel-Enschot die door de toenemende geluidsoverlast van oprukkende bebouwing noodgedwongen moest verhuizen. Een leven in stilte en gebed leiden is de kern van hun communiteit. Een zuster zei wijs dat je je er wel toe kunt verhouden maar dat het evengoed zijn sporen nalaat. Het veelgehoorde argument uit de “zweefmolenhoek” dat de stilte in jezelf zit, gaat zelfs voor doorgewinterde meditatieve monialen blijkbaar niet op. Dat dat maar weer eens even duidelijk gesteld mag zijn. Lawaai went nooit en is te allen tijden ongezond. Wat een voorrecht dat zij wel die keuze hebben naar de stilte te kunnen verhuizen. Absurd tegelijkertijd dat dat niet voor iedereen mogelijk wordt gemaakt. Als de alles en iedereen overheersende geluidsoverlast in de bron en dus adequaat wordt aangepakt, hoeft niemand meer om die reden te verhuizen!

En wat doen de programmamakers van de RKK? Inderdaad: irritant storende muziek toevoegen aan een serie waarin stilte notabene cruciaal is! Het gesprokene dat daaruit voortkomt is belangrijker dan de beelden reeds tonen, door de kwetsbaar openhartige ontboezemingen van de nonnen, die zo mooi moedig en eerlijk vertellen over de persoonlijke gevolgen van de op handen zijnde verhuizing. Het is een ernstig teken aan de wand en wat mij betreft een dieptriest bewijs dat in de Hilversumse werkverschaffingsfabriek die omroep heet, programma’s slechts worden gemaakt door luidruchtige, ongeduldige, eigenwijze en van elke vakkennis gespeende egoïsten, als pure bezigheidstherapie op kosten van én ten koste van het publiek dat ze behoren te bedienen.

Het lijkt mij een geweldig baanbrekend experiment waard om 'muziek' loze uitzendingen te gaan afdwingen in televisieland: dat de natuur weer als natuur mag klinken en mensen weer verstaanbaar zullen zijn. Dat ik me weer kan ontspannen en fantasievol mag inleven.
En dat wel een jaar lang! Voor wie daar al jaren naar snakken eindelijk gerechtigheid. Wat de geluidverslaafden betreft, me dunkt, mogelijkheden genoeg om in de beslotenheid van de woning, naar persoonlijke dan wel familiesmaak, het bewuste programma geheel voor eigen rekening met muziek uit eigen doos -leef u uit zou ik zeggen!- op te leuken of om zeep te helpen. Die uiterst persoonlijke scheidslijn is veel te dun om er argeloos en arrogant mee om te gaan, zoals Hilversum ons op dagelijkse basis laat horen en zien.